Montarion uniwersum

Bórze

Jako přichodne.

01 · Bórze na wikach

Prěni Montarion: Ćmowy pochad čłowjestwa

Samostatna kniha

Miliony lět před imperijemi, religijemi a samo spomjatkom na stawizny bě Zemja jenož Modry swět: daloki laboratorij, w kotrymž Spulves wuwiwachu projekt, kotryž móhł sudźbu uniwersuma změnić.

Mjez genowymi eksperimentami, wojskowej dohladowanjom a žiwjenjemi, kotrež so kaž pokusne zwěrjata wobchadźeja, stawa so njewočakowane stworjenje přećiwo swojim stworićeljam. Menuja je Montarion. Budźe prěni.

Po tym zo je Montarion čłowjekow, kotřiž běchu zajati, wuswobodźił a do swobody wjedł, stawa so něčim wjace hač jenož zběhom: stawa so započatkom rodoweje linije, symbola a zahadki, kotrež přez tysac lět trajatej.

W samsym času dóstanje Khar’Ka, Spulve-wójownik a dźělnik Projekta Modry Swět, rozkaz, kotryž cyłu přichodnu stawiznu postaji: na Zemi wostać, nowu družinu wobkedźbować a rozsudźić, hač zasłuži žiwa być.

Přiwjazany mjez wěrnosću swojemu ludej a njepokojom, kotryž Montarion wubudźuje, wobkedźbuje Khar’Ka narodźenje čłowjestwa, slěd njemóžneje dediziny a prěni krok potajnstwa, kotrež jedyn dźeń k mjenu José Monteiro wjedźe.

Prěni Montarion: Tmawa pochad čłowjestwa wotkrywa w episkim měritku woprawdźity pochad čłowjestwa, narodźenje myta Montarion a prěni krok stróžnika, kotryž budźe wo wjele pozdźišo na sudźbu swěta dźiwać.

02 · Kniha I

dźeń, na kotrymž je zemja dosć prajiła

Předpokładane wuńdźenje: 2027

To su jenož předpokłady. Terminy njejsu wobkrućene a móža so změnić.

Posledni zběžk zemje

praji José Monteiro haj. Trójce. A prěni raz wot spočatka wulkich kołoběhow započachu so uniwersuchi woprawdźe zjednoćić. Hač k uniji je hišće lěto. Miliony realitow hibaja so nětko w směrje jeničkeho wosuda. Swěty so zhubja. Stawizny přestanu eksistować. Cyłe ciwilizacije budu wutupjene. Ale čłowjestwo budźe přežiwić. Abo znajmjeńša to wšitcy wěrjachu. W uniwersumje zdalenym wot toho, hdźež je José Monteiro tři haj prajił, eksistuje zemja, kotraž je hinaša hač wšitke druhe. Zemja, kotraž budźe wostać. Hdyž so konwergenca započnje, wotuća planet k wěrnosći, kotruž žana ciwilizacija njeznaje: Mjez njeskónčnymi wersijemi zemje, kotrež su po swětnišćach rozbrojene, budźe to ta, kotraž słuži jako kótwica zemje jednotliweho uniwersuma. A z tutym wotkryćom přińdźe dalši. Zo by čłowjestwo uniju překročiło, dyrbi znajmjeńša jedyn čłowjek z tuteje zemje žiwy wostać, hdyž so konwergenca skónči. Hdyž posledni zemrěje ... z nimi so njeličomne čłowjeske ciwilizacije z tamnych uniwersumow zhubja. Zemja wobkedźbuje na jeje powjerchu zrodźenu družinu. Wójny. Wotemrěća. Zanjerodźene oceany. Zničene lěsy. Změnjena atmosfera. Tysacy lět namocy runje přećiwo swětej, kiž je žiwjenje zmóžnił. A rozsudźi. čłowjestwo njezastupi do noweho uniwersuma. Tak započina so najwjetša wójna, kotruž je čłowjestwo hdy měło. Njedawa žanoho njepřećelskeho wójska. Njeje žanoho planeta, na kotryž móžeš běžeć. Njeje žaneje brónje, kotraž je kmana, přećiwnika morić. Přetož njepřećel je zemja pod twojimaj nohomaj. Oceany. Atmosfera. Klima. Zemja sama. Jako so miliardy čłowječich stworjenjow zhubja, póčnje José Monteiro zapřimnyć, zo njejsu katastrofy žane njezboža. Planet jich honi. A ma jenož jedyn zaměr: před uniju čłowjesku populaciju na nulu redukować. José a Alberto so do wójny sćehnjetaj, w kotrejž dobyće njewoznamjenja zemju dobyć. Woznamjenja jenož, ju přežiwić. Jedne lěto. Potom měsacy. Tydźenje. Dny. Hodźiny. Čłowjestwo bliži so swojemu kóncej, mjeztym zo njeličomne uniwersumy do směra konwergency ćahnu. A hdyž jenož mało čłowjekow zwostanje, nastanje prašenje, na kotrež sej nichtó ženje njeje myslił: štó budźe posledni? José? Alberto? Něchtó druhi? Snano to nichtó njewě. Dokelž wuchować cyłe čłowjestwo … je jenož jenički čłowjek trěbny, zo by dale dychał, hdyž swětnišća jedne stanu.

03 · Kniha I

Boži rozsud

Předpokładane wuńdźenje: 2026

To su jenož předpokłady. Terminy njejsu wobkrućene a móža so změnić.

Wójna stwórby

Bóh wobkedźbowaše čłowjeka wěčnje. Nic jenož jedne čłowjestwo. Wšitke. Njeskónčne zemje. Tysacy milionow ciwilizacijow. Njeličomne uniwersumy zrodźene ze stawizničkow Stražnika Montariona. Swěty so přeměnjachu. Lětstotki so změnjachu. Stawizny so změnjachu. Ale čłowjekojo so wospjetowachu. Wójna. Hida. Nahrabnosć. Dobywanje. Zničenje. Swět po swěće rosćeše čłowjestwo, wobknježeše planet, kotryž bě je stworił, a skónčnje swoje konflikty hač ke hwězdam. Doniž Bóh na kónc njepřińdźe. Čłowjestwo njebě zwrěšćeny eksperiment. Bě to mór, kotryž bě so přez stwórbu samu rozpřestrěł. A wupraji sadu. Čłowječi ród by so wutupił. Nic z jedneje zemje. Nic z jednoho uniwersuma. Ze wšěch. Hdyž najzažniše humanistiske wědomosće cyle jednorje wjace eksistować započnu, začuwaja rozdźělne wersije Joséja Monteira něšto, štož nichtó z nich čuć njesmě: druhe dźěle sebje samych so zhubja. Wojacy. Kralojo. Wědomostnicy. Kriminelni. Spisowaćeljo. Mužojo, kotřiž su čłowjestwo wuchowali. Mužojo, kotřiž su zwrěšćili. A Josés, kiž bu runje to, přećiwo čemuž běchu přisahali, wojować. Prěni raz budu wersije Joséja Monteira z realitow, kotrež so ženje zetkać njesměli, sebi wojować dyrbjeć. Ale nic kóždy chce Boha zadźeržeć. Někotři wěrja, zo ma wón prawje. A mjeztym zo póčnje wójna samych Joséjow pačić, wotkryje so dalša njemóžnosć. We wšěch tutych realitach je tež Alberto. je Bóh multiverse stworił. Stražnik stwori stawizny, kotrež su kmane swěty być. Nětko budu stworjenja tutych stawiznow wotmołwić dyrbjeć, kotrež móhło přichod wšeho byća rozsudźić: Hdyž je Bóh žiwjensku móžnosć stworił, ma wón tež prawo rozsudźić, hdy je družina eksistencne prawo zhubiła? Wójnu wo čłowjestwo na zemi hižo njewjedu. Wona budźe přećiwo swójskemu stworićelej wojować.

04 · Započatk rozestajenja mjez dźěsćomaj Joséja Monteira a Alberta Costy – njezbožo.

Poslednja alianca zemje

Předpokładane wuńdźenje: 2027 – Kónc lěta 2029Po zakónčenju sagi «Rjećazy bjezkónčnosće».

To su jenož předpokłady. Terminy njejsu wobkrućene a móža so změnić.

Wójna namrěwcow: Wusud mašinow

Po podawkach Posledni echo sćinow: Popjeł a krej započina so rozestajenje mjez dźěsćomaj Joséja Monteira a Alberta Costy – njezbožo –. Kumštna inteligenca nabywa móc, a pačene přihotuja so dźěći na wójnu.

05 · kniha I · Kosmiske sćiny

chroniki prěnjeje kreje

Předpokładane wuńdźenje: 2027 – 2029

To su jenož předpokłady. Terminy njejsu wobkrućene a móža so změnić.

kosmiskich sćinow

Hižo dołho před pozběhom čłowjeka zběhnyštej so we hłubinach uniwersuma dwě mócnej rasje: hódančkacy Spulves a knježacy reptilianojo. Štož so jako zetkanje slědźenja a wćipnosće započa, přeměni so spěšnje na njewuchilny konflikt. Tale trilogija wotbłyšćuje pochad prastareje hidy mjez tutymi družinami, pakta, kiž slubi měr ... a kreje, kotraž je swój kónc woćisnyła. Stawizna, kotraž je lěttysacowu wójnu započała, započina so tu.

06 · kniha I · Krej a popjeł

Atomowy wichor: Ćišina Marsa

Předpokładane wuńdźenje: 2027 – 2028

To su jenož předpokłady. Terminy njejsu wobkrućene a móža so změnić.

Krej a popjeł

Před wójnami mjez čłowjekom a mašinami, před wójnami mjez čłowjekami a zwonkazemskimi eksistowaše Mars. Planet, wobsydleny wot rasy wysoko sahacych hobrow, stražnikow prastarskeho potajnstwa. Ale měr so z přichadom reptilianow, njesmilnych strategow, pytacych za mocu a nadknjejstwom, roztorhnjeny. Tale kniha powěda wo wulkim interplanetarnym starjenju: brutalnym nadběhu reptilianow na Mars, zadwělowanym spjećowanju kolosow a spočatku konflikta. Stawizna wo přeradźe, zničenju a nastaću, hdźež so horojo a reptilianojo stajechu, a galaksija njebě ženje wjace samsna.

07 · kniha I · Chroniki zakazaneho časa

durje, kotrež njeměli dawać

Předpokładane wuńdźenje: Kónc lěta 2026 – Kónc lěta 2027

To su jenož předpokłady. Terminy njejsu wobkrućene a móža so změnić.

chroniki zakazaneho časa

je José Monteiro uniwersum wuchował. Nichtó so njedopomina. Po zjednoćenju wšitkich realitow wotući José w Porto, w swěće, w kotrymž Brunix, jeho dźěći, druidojo, reptilojo a wšitke wot njeho znate ciwilizacije ženje eksistowachu njebě. Zasudźeny, jenički stražnik swojich dopomnjenkow być, přeměni wón wšo, štož bě přežiwił, na zběrku knihow, kotrež swět jako sciencefiction přiwza. Lěta pozdźišo zaklepa tajna knježerstwowa organizacija wo jeho durje. Před swětom schowana škita tuta agentura stawizny z jeničkimi durjemi, kotrež su kmane, swojich pućowacych na kóžde městno a na kóždy wokomik zašłosće dowjesć. Dyrbiš jenož přez nje hić a myslić wo cilu. Wrota su za to zamołwite, městnosć namakać, hdźež nichtó jich přichad dožiwić njemóže. Lětstotki dołho zadźěwachu jich agentojo wójnam, zapřisahanjam a pućowarjam běh čłowjestwa změnić. Doniž so stawizny same njezměnja. Poselstwa na Joséja so na lětstotki zapječatych městnach jewja. Symbol Montariona jewi so w antikskich dokumentach. Archiwy wopisuja podawki, stworjenja a ciwilizacije, kotrež jenož w knihach wot njeho pisanych eksistuja. Něchtó abo něšto přeměnja zašłosć, zo by zaćah do tutoho uniwersuma stworił. Jako jenički čłowjek nawabjeny, zo je jako jenički kmany, spóznać slědy wumazaneje woprawdźitosće, započina José přez lětstotki pućować. Tola kóžda misija wotkrywa dźěl wo wjele wjetšeho plana: Přez zjednoćenje uniwersumow wumazane wědomje přeměnja stawizny, podawk po podawku, zo by swójski pochad stworił a zo so tónkróć ženje njewumaznje. A tutón znaje jeničku płaćiznu, kotraž je kmana Joséja k přeradźenju přinjesć. Móžnosć, Brunixa, jeho dźěći a wšitkoho, štož je jemu uniwersum wzał, zaso wróćo. Mjeztym zo so přez zašłosć njewidźomna wójna rozpřestrěwa, budźe so José rozsudźić dyrbjeć, hač na zabyće natwarjeny swět škitać abo puć runać nawrótej zasudźeneje woprawdźitosće. Wšako zašłosć njeje zemrěła. Bě zakazane eksistować.

08 · kniha I · Architekća wěčnosće

Dźěći sluby

Předpokładane wuńdźenje: Hač do kónca lěta 2028

To su jenož předpokłady. Terminy njejsu wobkrućene a móža so změnić.

architekća wěčnosće

docpě José Monteiro to, štož njebě žadyn Montarion wot spočatka wulkich cyklusow docpěł. Wón jednaše ze swětnišćom samym sobu. Wón spjećowaše so z kejžorom, zadźěwaše konwergency realitow a zniči symjo kumštneje inteligency, z kotrehož by wójna namrěwcow nastała. Prěni raz njebu přichod hižo pisany. Ale swoboda měješe swoju płaćiznu. W ramiku zrěčenja bychu, hdyž běchu jeho čłowječe dźěći dwaceći lět docpěli, do srjedźišća uniwersuma wołane. Gabriel a Daniel byštaj přistup k wot dźewjeć ciwilizacijow rady dóstałoj a byštaj biologisce zestarjenje přestałoj. Njebyštaj njesmjertnaj byłoj. Njebyštaj schorjełej abo njezestariłoj, ale wumrěć móhłoj. Hodźeli so zamordować. A žadyn prazakoń njeby za jeje smjerć zamołwitu družinu zasudźał. Jeju nadawk by był, to namakać, štož ani rada, ani druidojo ani uniwersum sam hišće wotkryli njejsu: móžnosć, wšitke uniwersumy stabilizować, bjez toho zo bychu so do jeničkeje woprawdźitosće konwergowali. Dwaceći lět pozdźišo přińdźe wołanje. Wot Sofije přihotowanej přez spulve-wědomosć, stawizny uniwersuma, strategiju, filozofiju a wojowanje, zastupitaj bratraj jako swobodnaj mužej do rady. Byštaj so jenož jónu wob lěto zjewić dyrbjałoj a móhłoj sej žiwjenje sam twarić. Swětnišća pak wostawaja zranjene. Zwiski mjez realitami so pozhubja, a přińdźe čas, hdyž njebudźe je žana zwjazanosć, rozrisanje abo wopor wuchować móc. W archiwach rady wotkrytaj Gabriel a Daniel, zo móže wotmołwa w konkluziji ležeć, ke kotrejž staj jako dźěsći dóšła: portal njetransportuje poprawom čłowjeka po swětnišću. Wón uniwersum přeswědči, zo je hižo na tamnym boku. Hdyž je móžno uniwersum přeswědčić, zo čłowjek něhdźe druhdźe słuša, je snano móžno, miliony uniwersumow so jako dźěle samsneho systema připóznać, bjeztoho zo je zniči abo zjednoći. Zo bychu tutu teoriju dopokazali, budźetaj bratraj hranicy překročić, kotrež hišće žana ciwilizacija překročić njeje, zakładne zakonje eksistency wužadać a kóždehožkuli přežiwić, kiž radšo znate rozrisanje město njemóžneje nadźije preferuje. Ale čas, kotryž přesta po jich ćěłach běžeć, jim lubuje ludźo, kotrež lubujetaj, dale sobu bjerje. A hdyž Gabriel a Daniel wšelake puće k wuchowanju zakitujetaj, budźetaj zwěsćić, zo najwjetši strach snano w mrějacych swětnišćach nječinje. Móhł mjez nimaj być. José Monteiro je wěšćenje złamał. Nětko dyrbja jeho dźěći pokazać, zo je přichod bjez wosuda přežiwjenja hódny.

09 · Kniha I · Khar’Ka — Stražnik lěttysacow

Stražnik módreho swěta

Předpokładane wuńdźenje: 2027 – 2028

To su jenož předpokłady. Terminy njejsu wobkrućene a móža so změnić.

Khar’Ka — Stražnik lěttysacow

Wón pomhaše čłowjestwo stworić, zo by wójnu dobył. Na miliony lět sta so z jeho jeničkim stražnikom. Hdyž Spulweje módry swět wopušća, dóstanje Khar’Ka poslednju misiju: wostać na zemi, ewoluciju noweje družiny wobkedźbować a warnować, hdyž so čłowjek z wohrožowanjom stanje. Zakazany zapřimnyć, dyrbi wón lěttysacy w wisowych komorach přežiwić a jenož wotućić, zo by postup eksperimenta posudźował. Ale wot prěnjeho wotućenja Khar’Ka pytnje, zo něšto njetrjechi. Čłowjek njeje jenož přežiwił, ale započa so po cyłym planeće wupřestrěwać. Mjez nimi běži krej Montariona, spodźiwneho stworjenja, kotrež je prěnich jatych z laborow Spulvesa wuswobodźiło a připowědźiło nawrót toho, kiž je jemu swoje mjeno dał. Čim bóle Khar’Ka tutón rod přepytuje, ćim bóle nadeńdźe podawki, kotrež njeměli być: před ciwilizacijemi, kotrež su je stworili, zdypane symbole, powěsće napisane w rěčach, kotrež so hišće njenarodźa, a wěšćenja, kotrež pozdatnje přichod znaja. Přez wěki je Khar’Ka swědk poroda a pada ciwilizacijow. Wón widźi wopytowarjow z hwězdow, kotřiž so jako bohojo předstaja, čłowječe mócnarstwa přeměnjene na instrumenty zwonkazemskich wójnow a schowane mocy, kotrež wojuja wo kontrolu nad zemju. njezamówši wostać, započina wón přikazy Spulvesa łamać, ludźi škitać, tajne wójska ničić a ze stawiznow slědy tych, kotřiž chcychu čłowjestwo znjewólnić. Kóžde zapřimnjenje pak zbliži jeho to, čož so wón najbóle boji: přeradnik we wočomaj swójskeho ludu. Lětstotki pozdźišo namaka Khar’Ka mjez Mayami kamjeń starši hač někajke znate pućowanje po času. Na nim je njemóžne mjeno napisane: José Monteiro. Mjeno muža spisane dawno do Portugalskeje, eksistowaše portugalska rěč abo swět, do kotrehož by so narodźił. Wotkryće zahaji pytanje, kotrež budźe so přez kontinenty a lěttysacy wupřestrěwać. Čłowječe tajne towarstwa stanu so z namrěwcami wědy Khar'Ka. Někotři přisahaja, Montarionowe wěšćenje škitać; druzy wěrja, zo budźe José za kónc uniwersuma zamołwity a spytaja jeho porodej zadźěwać. Mjeztym so stari njepřećeljo nawróća, wopačni bohojo zaso mocy nabywaja a Spulvesy započinaja tukać, zo je jich stražnik přestał wobkedźbowar być. Hdyž stupi čłowjestwo do lětstotka wójnow, mašinow a brónjow, kotrež planet zničić móža, steji Khar'Ka před swojim najwjetšim dwělom: Zasłuži sej družina, kotruž je přez miliony lět škitało, woprawdźe přežiwić? Wotmołwa přińdźe, hdyž so tworićeljo do módreho swěta nawróća, zo bychu wusud dokónčili, kotryž je so na rańšich zerjach čłowjestwa započał. Před hrožacym wutupjenjom pytaja namrěwcy potajnstwa za mužom, kotrehož mjeno je čas překročiło, mjeztym zo Khar’Ka wotkryje, zo Montarion ženje jenož rod njebě. To je kołoběh. A José Monteiro je podawk, na kotryž su so cyłe stawizny přihotowali. Roztorhany mjez swěru k swojemu ludej a lubosću k družinam, kotrež je při rosću widźał, budźe Khar’ka přisahu łamać, kotraž jeho w jastwje na zemi dźeržeše, a rozsudźić so doskónčnje: Čłowjestwo swojim tworićelam přepodać abo wójnu zahajić, wšitke ciwilizacije, kotrež wón přisahny škitać, zasudźić. Přetož Khar’Ka bě na zemi wostał, hdy ma čłowjestwo wumrěć. Ale jeho tworićeljo njejsu sej ženje předstajili, zo nawuknje do toho wěrić.

10 · Kniha II · Khar’Ka — Stražnik lěttysacow

Krej Montariona

Předpokładane wuńdźenje: 2027 – 2028

To su jenož předpokłady. Terminy njejsu wobkrućene a móža so změnić.

Khar’Ka — Stražnik lěttysacow

Wón pomhaše čłowjestwo stworić, zo by wójnu dobył. Na miliony lět sta so z jeho jeničkim stražnikom. Hdyž Spulweje módry swět wopušća, dóstanje Khar’Ka poslednju misiju: wostać na zemi, ewoluciju noweje družiny wobkedźbować a warnować, hdyž so čłowjek z wohrožowanjom stanje. Zakazany zapřimnyć, dyrbi wón lěttysacy w wisowych komorach přežiwić a jenož wotućić, zo by postup eksperimenta posudźował. Ale wot prěnjeho wotućenja Khar’Ka pytnje, zo něšto njetrjechi. Čłowjek njeje jenož přežiwił, ale započa so po cyłym planeće wupřestrěwać. Mjez nimi běži krej Montariona, spodźiwneho stworjenja, kotrež je prěnich jatych z laborow Spulvesa wuswobodźiło a připowědźiło nawrót toho, kiž je jemu swoje mjeno dał. Čim bóle Khar’Ka tutón rod přepytuje, ćim bóle nadeńdźe podawki, kotrež njeměli być: před ciwilizacijemi, kotrež su je stworili, zdypane symbole, powěsće napisane w rěčach, kotrež so hišće njenarodźa, a wěšćenja, kotrež pozdatnje přichod znaja. Přez wěki je Khar’Ka swědk poroda a pada ciwilizacijow. Wón widźi wopytowarjow z hwězdow, kotřiž so jako bohojo předstaja, čłowječe mócnarstwa přeměnjene na instrumenty zwonkazemskich wójnow a schowane mocy, kotrež wojuja wo kontrolu nad zemju. njezamówši wostać, započina wón přikazy Spulvesa łamać, ludźi škitać, tajne wójska ničić a ze stawiznow slědy tych, kotřiž chcychu čłowjestwo znjewólnić. Kóžde zapřimnjenje pak zbliži jeho to, čož so wón najbóle boji: přeradnik we wočomaj swójskeho ludu. Lětstotki pozdźišo namaka Khar’Ka mjez Mayami kamjeń starši hač někajke znate pućowanje po času. Na nim je njemóžne mjeno napisane: José Monteiro. Mjeno muža spisane dawno do Portugalskeje, eksistowaše portugalska rěč abo swět, do kotrehož by so narodźił. Wotkryće zahaji pytanje, kotrež budźe so přez kontinenty a lěttysacy wupřestrěwać. Čłowječe tajne towarstwa stanu so z namrěwcami wědy Khar'Ka. Někotři přisahaja, Montarionowe wěšćenje škitać; druzy wěrja, zo budźe José za kónc uniwersuma zamołwity a spytaja jeho porodej zadźěwać. Mjeztym so stari njepřećeljo nawróća, wopačni bohojo zaso mocy nabywaja a Spulvesy započinaja tukać, zo je jich stražnik přestał wobkedźbowar być. Hdyž stupi čłowjestwo do lětstotka wójnow, mašinow a brónjow, kotrež planet zničić móža, steji Khar'Ka před swojim najwjetšim dwělom: Zasłuži sej družina, kotruž je přez miliony lět škitało, woprawdźe přežiwić? Wotmołwa přińdźe, hdyž so tworićeljo do módreho swěta nawróća, zo bychu wusud dokónčili, kotryž je so na rańšich zerjach čłowjestwa započał. Před hrožacym wutupjenjom pytaja namrěwcy potajnstwa za mužom, kotrehož mjeno je čas překročiło, mjeztym zo Khar’Ka wotkryje, zo Montarion ženje jenož rod njebě. To je kołoběh. A José Monteiro je podawk, na kotryž su so cyłe stawizny přihotowali. Roztorhany mjez swěru k swojemu ludej a lubosću k družinam, kotrež je při rosću widźał, budźe Khar’ka přisahu łamać, kotraž jeho w jastwje na zemi dźeržeše, a rozsudźić so doskónčnje: Čłowjestwo swojim tworićelam přepodać abo wójnu zahajić, wšitke ciwilizacije, kotrež wón přisahny škitać, zasudźić. Přetož Khar’Ka bě na zemi wostał, hdy ma čłowjestwo wumrěć. Ale jeho tworićeljo njejsu sej ženje předstajili, zo nawuknje do toho wěrić.