A-benn nebeut

Milionoù vloaz a-raok an impalaeriezhioù, ar relijionoù hag an eñvor eus istor anezhañ c’hoazh, an Douar ne oa ket nemet ar Blu-Meurvor: ur labouradeg pell ma oa ar Spulves o labourat war ur raktres a c’hallfe kempeni dibenn ar c’hreñvle.

Etrevouezhioù genetikel, survelidigezh ar arme ha buhezioù kargellet evel laboused dilennet: ur c'hreatur ganet hep bezañ da c'hortoz a sav enep d'ar re savet anezhañ. Montarion e vez graet anezhañ. Kentañ anezho e vo.

Goude bezañ dieubet an dud prizoniet ha treuzkas anezho betek ar frankiz, Montarion a zeu da vezañ muioc'h eget ur renet: e teu da vezañ kentañ linenn ur familh, ur simbol hag ur c'huzul a tremeno dre c'hantvedoù.

En hefezh, Khar’Ka, soudard Spulve ha kenlabourer er Raktal Douar Glas, a resev urzh a zefino holl istor an amzer da zont: chom war Douar, sellet ouzh ar spesad nevez ha plegañ ma vez da zezervez bevañ.

Pignet etre e feiz da e bobl hag an disquietudenn mañset gant Montarion, Khar’Ka a wezhañ ganedigezh an Deneliezh, roudoù un hêrezh dizheñvel ha kentañ tamm ar sekret a gasio ur bloaz da zont da anv José Monteiro.

Montarion Kentañ: Orienn Skoñs an Hiniadenn a ziskouez, en un tresañ epik, gwir orin an Hiniadenn, ganedigezh mitos Montarion hag ar c'hentañ tamm-kenañ graet gant ar c'hierder, a ziskouezio, pell war-lerc'h, dilenn ar bed.

José Monteiro a lavaras ya.

Teir gwech. Hag, evit ar wech kentañ abaoe penn-kentañ ar C'helc'hiadoù Bras, e krogas an hollvedoù da genderc'hel e gwirionez.

Ur bloaz a-raok emañ an Unaniezh.

Miliadoù a gwirvoudoù a zo o vont war-zu ur pal hepken. Mont a raio ar bedoù da get. Ne vo ket mui an istorioù. Dilamet e vo sevenadurioù a-bezh.

Met an Denelezh a chomo bev. Pe da nebeutañ eo ar pezh a grede an holl.

En un hollved pell diouzh an hini ma oa bet distaget an tri “ya” gant José Monteiro, ez eus un Douar disheñvel diouzh hini ebet all.

An Douar a chomo.

Pa grog ar c'hevreadur e tihun ar blanedenn gant ur wirionez na anavez sivilizadur ebet : e-touez stummoù didermen an Douar skignet dre an hollvedoù e vo an hini a servijo da eor da Douar an Hollved Unvan.

Ha gant ar revelasion-se e teu unan all.

Evit ma c'hallfe an Denelezh treuziñ an Unaniezh e vo ret d'an nebeutañ un den eus an Douar-se chom bev pa vo echu ar c'hevredigezh.

Ma varv an hini diwezhañ... skiantoù denel diboell an hollvedoù all a yelo da get gantañ.

An Douar a sell ouzh ar spesadoù a zo bet ganet war e gorre.

Brezelioù. Distrujoù. Meurvorioù saotret. Koadeier distrujet. Aergelc'h cheñchet.

Miliadoù a vloavezhioù a feulster a-enep ar bed en deus lakaet ar vuhez da vezañ posupl.

Ha kemer un diviz.

Ne yelo ket an denelezh e-barzh an Hollved nevez.

Neuze e krog ar brezel brasañ en deus bet ar spesad denel biskoazh.

N'eus arme enebour ebet. N'eus planedenn ebet da dec'hout. N'eus arm ebet gouest da lazhañ un enebour.

Rak an enebour eo an douar dindan ho treid. Ar meurvorioù. An aergelc'h. An hin. An Douar e-unan.

Evel ma vez kollet miliardoù a dud e krog José Monteiro da gompren n'eo ket gwalldaolioù gwalldaolioù.

Emañ ar blanedenn o chaseal anezho.

Hag ur pal hepken en deus : digreskiñ ar boblañs denel da zero a-raok an Unaniezh.

Tennet eo José hag Alberto en ur brezel ma ne dalvez ket gounit trec'hiñ an Douar. N'eo nemet tremen dreist dezhañ.

Ur bloaz. Neuze mizioù. Sizhunvezhioù. Deizioù. Eurioù.

Tostaat a ra an denelezh ouzh he fin e-keit ma ya hollvedoù diniver war-zu ar c'hevredigezh.

Ha pa ne chomo nemet un nebeud tud e savfe ar goulenn na soñje den ebet e vefe ret dezhañ respont dezhañ :

piv a vo an hini diwezhañ?

Jozef? Alberto ? Unan bennak all ?

Marteze den ne oar.

Rak evit saveteiñ an holl Denelezh... a-walc'h eo d'un den hepken kenderc'hel da analañ pa zeu an hollvedoù da vezañ unan.

Doue a eveshaas an Denelezh e-pad un eternite.

N'eo ket un Denelezh hepken. Holl.

Douaroù difin. Miliadoù a sevenadurioù. Hollvedoù diniver ganet diwar istorioù ar Gwarez Montarion.

Cheñchet eo bet ar bedoù. Cheñchet eo bet ar c'hantvedoù. Cheñchet eo bet an istorioù.

Met an dud a adlavaras o-unan.

Brezel. Kasoni. C'hoantegezh. Aloubidigezh. O tistreiñ.

Bed war-lerc'h bed, kreskiñ a rae an denelezh, mestroniañ a rae ar blanedenn he deus he c'hrouet ha treuzkas he c'hrennlavaroù d'ar stered.

Betek ma teufe Doue d'ur c'honklusion.

N'eo ket bet an denelezh un arnod aet da fall.

Ur vosenn a oa bet skignet dre ar grouidigezh hec'h-unan e oa.

Ha distaget ar frazenn.

Dilamet e vefe ar spesad denel.

N'eo ket eus un Douar. N'eo ket eus un Hollved. Digant an holl.

Pa grog ar skiantoù denel kentañ da chom hep bezañ, e sant stummoù disheñvel José Monteiro ar pezh ne zlefe hini ebet anezho bezañ gouest da santout : lodennoù all anezho o-unan a zo o vont da get.

Soudarded. Rouaned. Skiantourien. Torfedourien. Skrivagnerien. Tud o deus saveteet an Denelezh. Tud o deus c'hwitet. Ha Josés a zeuas da vezañ ar pezh o doa touet stourm outañ.

Evit ar wech kentañ e vo ret da stummoù José Monteiro eus gwirvoudoù na zlefent ket en em gavout kenkoulz-ha-kostez.

Met n'eo ket an holl a fell dezho harzañ Doue. Lod a gred eo reizh.

Hag evel ma krog ur brezel da rannañ ar Josés o-unan e vez dizoloet un dibosupl all.

En holl gwirvoudoù-se ez eus ivez un Alberto.

Doue en deus krouet al liesved. Ar Guardian a grouas istorioù gouest da vezañ bedoù.

Bremañ e vo ret d'ar c'hrouadurioù en istorioù-mañ respont d'ar goulenn a c'hellfe termeniñ dazont an holl vuhez :

Ma'z eo bet krouet gant Doue ar c'halloud da vevañ, ha gwir en deus ivez da zivizout pa vez kollet gant ur spesad e gwir da vevañ ?

Ar brezel evit an Denelezh ne vo ket stourmet ken war an Douar.

Stourmet e vo a-enep e Grouer e-unan.

Goude darvoudoù The Last Echo of Shadows: Ashes and Blood, e krog an emgann etre bugale José Monteiro hag Alberto Costa — Azarado. Gounit a ra ar speredelezh artifisiel galloud ha, rannet, e prientiñ ar vugale ar brezel.

Pell a-raok donedigezh an dud, daou ouenn galloudus a groazas hentoù e donder an hollved : ar Spulves kevrinus hag ar Reptilianed mestr. Ar pezh a oa kroget evel un emvod ergerzhañ ha kuriusted a dremenas buan en un emgann dic'hortoz. En trilogiezh-mañ e vez diskuliet orinoù ar gasoni hendadel etre ar spesadoù-se, ar gevrat a bromete ar peoc’h… hag ar gwad a siellas o fin. Kregiñ a ra amañ an istor en deus kroget ur brezel kozh.

A-raok ar brezelioù etre an dud hag ar mekanikoù, a-raok ar brezelioù etre an dud hag an estren, e oa Meurzh. Ur blanedenn annezet gant ur ouenn ramzed pouezus, gwazourien ur sekred kozh. Met torret e voe ar peoc'h gant donedigezh ar stlejviled, strategourien didruez o klask galloud ha mestroniezh.

Er levr-mañ e vez kontet an emgann bras etreplanedennoù : tagadenn kriz ar stlejviled war Meurzh, emsavadeg dic'hortoz ar c'holosoù, ha penn-kentañ un emgann. Un istor a dreitouriezh, a zistruj hag a orin, ma stourme ramzed ha stlejviled ha ma ne oa ket ar galaksienn heñvel biskoazh.

José Monteiro en deus saveteet an Hollved. Den ebet n'en deus soñj.

Goude unvaniezh an holl wirionezioù e tihun José e Porto, en ur bed ma ne zeuas ket da vezañ Brunix, e vugale, an Druized, ar Reptilianed hag an holl sivilizadurioù en doa anavezet. Kondaonet da vezañ gwarezer nemetañ e eñvorennoù, e treuzfurmas pep tra en doa bevet en un dastumad levrioù a voe degemeret gant ar bed evel skiant-faltazi.

Bloavezhioù goude, un aozadur gouarnamant kuzh a sko war e nor.

Kuzhet diouzh ar bed, an ajañs-se a warez an Istor dre un nor hepken gouest da gas e veajourien da bep lec'h ha da bep mare en amzer dremenet. Treuziñ anezhañ en ur soñjal er pal. Karget eo an nor da gavout ul lec'h ma ne c'hell den bezañ test eus an degouezh.

E-pad kantvedoù e oa bet miret ouzh ar brezelioù, ar c'honspiradurioù hag ar veajourien da cheñch hent Mab-den gant hec'h obererien. Betek ma krogo an Istor e-unan da cheñch.

Kemennadennoù kaset da Jozef a zeu war wel e lec'hioù silet e-pad kantvedoù. An arouez Montarion a gaver en teulioù kozh. An dielloù a zispleg darvoudoù, krouadurioù ha sevenadurioù n'eus anezho nemet el levrioù savet gantañ.

Unan bennak, pe un dra bennak, a zo o kemmañ an amzer dremenet evit sevel un mont e-barzh an Hollved-mañ.

Recrutet peogwir eo an den nemetañ gouest da anavezout merkoù ar gwirvoud diverket, José a grog da veajiñ dre ar c'hantvedoù. Met pep kefridi a ziskouez ul lodenn eus ur raktres kalz brasoc'h : ur c'houstians distrujet gant unaniezh an hollvedoù a zo o cheñch an istor, darvoud war-lerc'h darvoud, evit krouiñ e orin dezhañ e-unan ha gwarantiñ, ar wech-mañ, ne vo ket diverket morse.

Hag an entite-se a oar ar priz nemetañ a c'hell lakaat José da dreiñ an ajañs. Ar c'halloud da adtapout Brunix, e vugale hag an holl re o deus laeret an Hollved digantañ.

E-keit ma vez ur brezel diwelus o redek dre an amzer dremenet, e rank José divizout hag-eñ e ranko gwareziñ ur bed savet war an ankouaat pe digeriñ an hent evit distro ur gwirvoud kondaonet.

Rak n’eo ket marv an amzer dremenet. Difennet e oa bet outañ bezañ.

José Monteiro en deus tizhet ar pezh n'en doa tizhet Montarion ebet abaoe penn-kentañ ar C'helc'hiadoù Bras. Negouiñ a reas gant an Hollved e-unan.

Nac'hañ a reas dont da vezañ Impalaer, harzañ a reas tostaat ar gwirvoudoù ha distrujañ a reas hadoù an Intelijañs Artifisiel a rofe lañs da Brezel an Hêred. Evit ar wech kentañ n'eo ket mui skrivet an amzer da zont. Met ar frankiz a zeuas gant ur priz.

E-barzh an emglev, pa voe ugent vloaz o bugale denel, e vefent galvet da Greizenn an Hollved. Gabriel ha Daniel a resevfe an tu da gaout ar ouiziegezh bet dastumet gant nav sevenadur ar C'huzul ha paouez a raent da goshaat war an dachenn vevoniel.

Ne vijent ket divarvel. Ne vefent ket klañv na kozh, met gallout a raent mervel. Lazhet e c'hellfent bezañ. Ha lezenn kentañ ebet ne kondaonfe ar spesad karget eus e varv.

O fal a vefe kavout ar pezh n'eo ket bet dizoloet biskoazh gant ar C'huzul, nag an Druized, nag an Hollved e-unan : un doare da stabilaat an holl hollvedoù hep o rediañ da genderc'hel en ur gwirvoud hepken.

Ugent vloaz goude e tegouezh ar galv.

Prientet gant Sofia dre ar skiant Spulve, istor an Hollved, ar strategiezh, ar brederouriezh hag an emgann, e teu an daou vreur e-barzh ar C'huzul evel tud frank. Ne vo ret dezho mont nemet ur wech ar bloaz ha gallout a raint sevel o buhez o-unan. Koulskoude e chom gloazet an hollvedoù.

Mont a ra al liammoù etre ar gwirvoudoù da get ha dont a raio ur mare ma ne c'hallo ket unaniezh, diskoulm pe aberzh o saveteiñ.

E dielloù ar C'huzul e tizolo Gabriel ha Daniel e c'hallfe ar respont bezañ en ur soñj o doa tizhet pa oant bugale : ur porched ne gas ket un den dre an egor e gwirionez. Kendrec'hiñ a ra an Hollved emañ dija en tu all.

Ma c'haller kendrec'hiñ an Hollved e perc'henn un den eus ul lec'h all, marteze e c'haller lakaat milionoù a hollved da anavezout an eil egile evel lodennoù eus ar memes reizhiad hep o distrujañ pe o kendeuziñ.

Evit prouiñ an deorienn-se e vo ret d'ar vreudeur treuziñ harzoù n'eus bet biskoazh treuzet sivilizadur ebet, enebiñ ouzh lezennoù diazez an ezhommoù ha tremen dreist d'an holl re a blij dezho un diskoulm anavezet eget un esperañs dibosupl.

Met an amzer a baouezas da dremen dre o c'horfoù a gendalc'ho da gemer an dud a garont.

Ha, pa grogo Gabriel ha Daniel da zifenn hentoù disheñvel evit saveteiñ ar vuhez, e tizoloint ne vo ket an dañjer brasañ marteze en hollvedoù o vervel. Etre an daou e c'hellfe bezañ.

José Monteiro a dorras ar brofeded. Bremañ e vo ret d'o bugale diskouez e talv un dazont hep tonkad bevañ.

Sikouret en deus da grouiñ an Denelezh evit gounit ur brezel. E-pad milionoù a vloavezhioù e teuas da vezañ e warezer nemetañ.

Pa guita Spulves ar Bed Glas e resev Khar’Ka ur gefridi ziwezhañ : chom war an Douar, sellet ouzh emdroadur ar spesad nevez ha kelaouiñ e bobl ma teu an dud da vezañ un arvar. Difennet outañ mont e-barzh, e rank treuziñ ar milvedoù e kambroù-skourr, o tihuniñ hepken evit priziañ mont-en-dro an arnod.

Met adalek ar c'hentañ dihun, Khar’Ka a gompren ez eus un dra bennak o vont en-dro fall.

An dud n'o deus ket bevet hepken met kroget o deus da vezañ skignet dre ar blanedenn. En o zouez e red gwad Montarion, an den iskis en deus dieubet ar brizonidi kentañ eus labouradegoù Spulves hag en deus embannet distro an hini en deus roet e anv dezhañ. Seul vui e klask Khar’Ka war al lignez-se, seul vui e kav darvoudoù na zlefe ket bezañ : arouezioù enrollet a-raok ar sevenadurioù o deus o c'hrouet, kemennadennoù skrivet e yezhoù da vezañ ganet c'hoazh, ha diouganoù a seblant gouzout an amzer da zont.

A-hed an oadoù, Khar’Ka a zo test eus ganedigezh ha diskar ar sevenadurioù. Gwelet gweladennerien eus ar stered o kinnig o-unan evel doueed, impalaeriezhioù denel treuzfurmet e binvioù brezelioù estren ha nerzhioù kuzh o stourm evit mestroniañ an Douar. Dic'hallus da chom diseblant e krog da dorriñ urzhioù ar Spulves, o wareziñ an dud, o tistrujañ armeoù kuzh hag o tiverkañ eus an Istor roudoù ar re o doa klasket sklaveziñ an Denelezh.

Pep embregadenn avat a dosta anezhañ ouzh ar pezh a zouj ar muiañ : dont da vezañ un treitour dirak daoulagad e bobl e-unan.

Kantvedoù diwezhatoc'h, e-touez ar Mayaed, e kav Khar’Ka ur maen koshoc'h eget n'eus forzh peseurt beaj anavezet en amzer. Un anv dic'hallus a zo skrivet warnañ : José Monteiro. Anv un den skrivet pell a-raok ma oa Portugal, ar yezh portugalek pe ar bed ma vije ganet.

Kregiñ a ra an dizoloadenn gant un enklask a dreuz kevandirioù ha milvedoù. Kevredigezhioù kuzh mab-den a zeu da vezañ hêred da ouiziegezh Khar’Ka. Lod a dou da wareziñ diougan Montarion; lod all a gred e vo José kiriek eus fin an Hollved ha klask a reont mirout ouzh e c'hanedigezh. E-keit-se e tistro enebourien kozh, an doueed faos a adkav nerzh ha Spulves a grog da soñjal n'eo ket mui o sentinel un arvester.

Pa ya an denelezh e-barzh kantved ar brezelioù, ar mekanikoù hag an armoù gouest da zistrujañ ar blanedenn, e vez Khar’Ka dirak e vartezeadenn vrasañ : daoust hag-eñ e talv ar spesad en deus gwarezet e-pad milionoù a vloavezhioù chom bev ?

Dont a raio ar respont pa zistroio ar c'hrouerien d'ar Bed Glas evit echuiñ ar prosez kroget e penn-kentañ Mab-Denelezh. Dirak ar riskloù da vezañ distrujet e klask Heritourien ar Sekred an den en deus tremenet an amzer, tra ma tizolo Khar’Ka ne oa ket Montarion ur lignez hepken.

Ur c'helc'h eo. Ha José Monteiro eo an darvoud m'eo bet prientet an Istor a-bezh evitañ.

Troc'het etre fealded d'e bobl ha karantez evit ar spesad a welas o kreskiñ, e vo ret da Khar’Ka terriñ al le en doa dalc'het anezhañ prizoniad an Douar ha ober un dibab diwezhañ : reiñ an Denelezh d'he c'hrouerien pe kregiñ gant ur brezel gouest da kondaoniñ an holl sevenadurioù en doa touet gwareziñ.

Rak lezet e oa bet Khar’Ka war an Douar da zivizout pegoulz e tlefe an Denelezh mervel. Met ne soñje ket e grouerien e teskfe krediñ enni.

Sikouret en deus da grouiñ an Denelezh evit gounit ur brezel. E-pad milionoù a vloavezhioù e teuas da vezañ e warezer nemetañ.

Pa guita Spulves ar Bed Glas e resev Khar’Ka ur gefridi ziwezhañ : chom war an Douar, sellet ouzh emdroadur ar spesad nevez ha kelaouiñ e bobl ma teu an dud da vezañ un arvar. Difennet outañ mont e-barzh, e rank treuziñ ar milvedoù e kambroù-skourr, o tihuniñ hepken evit priziañ mont-en-dro an arnod.

Met adalek ar c'hentañ dihun, Khar’Ka a gompren ez eus un dra bennak o vont en-dro fall.

An dud n'o deus ket bevet hepken met kroget o deus da vezañ skignet dre ar blanedenn. En o zouez e red gwad Montarion, an den iskis en deus dieubet ar brizonidi kentañ eus labouradegoù Spulves hag en deus embannet distro an hini en deus roet e anv dezhañ. Seul vui e klask Khar’Ka war al lignez-se, seul vui e kav darvoudoù na zlefe ket bezañ : arouezioù enrollet a-raok ar sevenadurioù o deus o c'hrouet, kemennadennoù skrivet e yezhoù da vezañ ganet c'hoazh, ha diouganoù a seblant gouzout an amzer da zont.

A-hed an oadoù, Khar’Ka a zo test eus ganedigezh ha diskar ar sevenadurioù. Gwelet gweladennerien eus ar stered o kinnig o-unan evel doueed, impalaeriezhioù denel treuzfurmet e binvioù brezelioù estren ha nerzhioù kuzh o stourm evit mestroniañ an Douar. Dic'hallus da chom diseblant e krog da dorriñ urzhioù ar Spulves, o wareziñ an dud, o tistrujañ armeoù kuzh hag o tiverkañ eus an Istor roudoù ar re o doa klasket sklaveziñ an Denelezh.

Pep embregadenn avat a dosta anezhañ ouzh ar pezh a zouj ar muiañ : dont da vezañ un treitour dirak daoulagad e bobl e-unan.

Kantvedoù diwezhatoc'h, e-touez ar Mayaed, e kav Khar’Ka ur maen koshoc'h eget n'eus forzh peseurt beaj anavezet en amzer. Un anv dic'hallus a zo skrivet warnañ : José Monteiro. Anv un den skrivet pell a-raok ma oa Portugal, ar yezh portugalek pe ar bed ma vije ganet.

Kregiñ a ra an dizoloadenn gant un enklask a dreuz kevandirioù ha milvedoù. Kevredigezhioù kuzh mab-den a zeu da vezañ hêred da ouiziegezh Khar’Ka. Lod a dou da wareziñ diougan Montarion; lod all a gred e vo José kiriek eus fin an Hollved ha klask a reont mirout ouzh e c'hanedigezh. E-keit-se e tistro enebourien kozh, an doueed faos a adkav nerzh ha Spulves a grog da soñjal n'eo ket mui o sentinel un arvester.

Pa ya an denelezh e-barzh kantved ar brezelioù, ar mekanikoù hag an armoù gouest da zistrujañ ar blanedenn, e vez Khar’Ka dirak e vartezeadenn vrasañ : daoust hag-eñ e talv ar spesad en deus gwarezet e-pad milionoù a vloavezhioù chom bev ?

Dont a raio ar respont pa zistroio ar c'hrouerien d'ar Bed Glas evit echuiñ ar prosez kroget e penn-kentañ Mab-Denelezh. Dirak ar riskloù da vezañ distrujet e klask Heritourien ar Sekred an den en deus tremenet an amzer, tra ma tizolo Khar’Ka ne oa ket Montarion ur lignez hepken.

Ur c'helc'h eo. Ha José Monteiro eo an darvoud m'eo bet prientet an Istor a-bezh evitañ.

Troc'het etre fealded d'e bobl ha karantez evit ar spesad a welas o kreskiñ, e vo ret da Khar’Ka terriñ al le en doa dalc'het anezhañ prizoniad an Douar ha ober un dibab diwezhañ : reiñ an Denelezh d'he c'hrouerien pe kregiñ gant ur brezel gouest da kondaoniñ an holl sevenadurioù en doa touet gwareziñ.

Rak lezet e oa bet Khar’Ka war an Douar da zivizout pegoulz e tlefe an Denelezh mervel. Met ne soñje ket e grouerien e teskfe krediñ enni.