Mana hayk’aqpas kaqkuna

Tiqsimuyukuna hukllachasqa kaptin, Runa kayqa hinallam karqa. Ichaqa mana yupay atina civilización, runakuna, historiakuna ima cheqaq kaqmanta chinkachisqa kanku.

Watakuna, kay pachaqa ñawpaq pachakuna tukukuypi amachasqa kasqankuta iñirqanku. Ñawpaq kaq rikuchiykuna qallarinankama.

Portugal kaqpi, huk mask’aq huk ususinmanta telefono waqyakuykunata chaskikun, mana hayk’aqpas karqanchu. Irlanda suyupiqa pachak-pachak mana riqsisqa runakunapa musquyninpi huk llaqtacha rikurin. Huk nacionkunapim chinkasqa runakunaqa mana haykapipas yachasqanku wasiman kutinku.

Wañusqakunaqa manam kutimuchkankuchu. Aswan mana allinraqmi pasashan.

Kawsaykuna mana hayk’aqpas musuq chiqap kaqman perteneceq kaqkunaqa kawsaqkuna ukhupi huk tiyanata atipayta mask’anku.

Inês Valente, huk portugués investigador, huk huch’uy equipota huñun kay sucesokuna paqarimuyninta tarinapaq. Ichaqa sapa kutichiymi aswan llakichiq fenómenos nisqaman asuykun, yuyariykunata cambiayta atin, identidadkunata cambiayta, mana pipas reparaspa kay pachata t’ikrayta atiq.

Kay investigación qhipaman pusamun kay José Monteiro kaqman, kay runa mayqinchus yuyariykunata waqaychan huk universomanta mayqinchus manaña kanchu.

José ñawpa civilización nisqakunata yachan, universokuna hukllanakuypa consecuenciankunata hamut’an, mana atikuq ruwaykunawanpas tupasqa. Ichaqa kay kutipiqa, paypas manan llapa kutichiykunata chaskinchu.

Rikuriykuna mastarikuchkaptin, Inês tarin chay kaqkuna mana kutimuyllata munasqankuta. Paykunaqa wiñaymanta kaq runakuna hina riqsichikuyta munanku.

Runa kay paykunapi aswan iñiptin, chay manchaypas aswan kallpayuqman tukun.

Wañuymantapas aswan mana allin kaqkunam kan. Hukninmi mana hayk’aqpas kasqaykita tariy.